اختصاصی / استخوان‌های دوست‌داشتنیِ من

۱۳۹۴/۱۱/۰۱ در ۱۵:۰۱

Pouring milk splash

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری «ایران پزشک»، به گواه آمارهای انستیتو تغذیه ایران، مصرف لبنیات در کشور بسیار کم شده است. با نگاهی به سبک زندگی مردم، ناخودآگاه به تغذیه و خوراک ایرانی‌­ها که محصولات لبنی هم بخشی جدانشدنی از آن محسوب می‌­شود، توجه خواهیم کرد. محصولاتی که کاهش مصرفش به پوکی استخوان ختم می‌­شود و به مرور زمان صدمات جبران‌­ناپذیری را به نسل‌­های بعد منتقل می‌کند. هرچند همه داستان فقط به مصرف لبنیات ختم نمی‌­شود؛ بلکه انتخاب محصول لبنی مناسب هم یک اصل قابل توجه و پیگیری است. ماجرا وقتی جالب‌­تر می­‌شود که پای یک بیماری هم به آن باز شود؛ تب مالت!

این بیماری عفونی از حیوان به انسان و بیشتر از طریق شیر، پنیر و سایر لبنیات غیرپاستوریزه منتقل می‌شود. این بیماری که به بیماری هزارچهره نیز معروف است، اولین بار در جزیره مالت و توسط «دیوید بروس» اسکاتلندی کشف شد و البته جزو شایع‌ترین  بیماری‌های واگیردار کشور ما نیز به شمار می‌رود، طوری که به گفته رییس انجمن متخصصان داخلی، حدود ۳۰۰ نفر به آن مبتلا هستند. اگر بخواهیم آماری که ایرج خسرونیا اعلام می‌کند را بیشتر واکاوی کنیم باید به مناطق کردنشین و لرستان اشاره کنیم؛ جایی که این بیماری به صورت بومی و از سال‌ها پیش در آن وجود داشته است.

طی سال­‌های ۹۰ تا ۹۲ دو سری تحقیق با عناوین «بررسی وضعیت شیرهای فله» و «بررسی وضعیت شیرهای ورودی از مزرعه تا کارخانه» در کشور انجام شد که نتایج آن به آلوده بودن این محصولات اشاره داشت. بهانه اولیه این تحقیق، سنجش آلودگی باکتریایی شیر خام بود که در کنار آن و برای حصول اطمینان بیشتر، محصولات لبنی دیگر همچون ماست، پنیر و سرشیر هم بررسی شد.

عزیزالله کمال‌­زاده که این تحقیقات را انجام داده بود، گفت: ما در تمام شهرها، شیرهای محلی و سایر فراورده‌های لبنی محلی را آزمایش کردیم. آزمایش‌ها حتی در محیط دامداری و مراکز جمع‌آوری شیر هم انجام شد. آلودگی شیر خام در محیط دامداری کمتر بود و شاخص بار میکروبی در محیط دامداری حدود ۲۰ میلیون میکروب در هر سی‌سی بود ولی بعد از انتقال در ظروف حمل و نقل، مثل بیدون‌های آلومینیومی و دبه‌های پلاستیکی و انتقال به مراکز عرضه شهری تا ۵۰۰ میلیون میکروب در سی‌سی افزایش می‌یافت.

این مشاور تغذیه با اشاره به میزان آلودگی موجود در این شیرها اظهار کرد: این میزان آلودگی در حالی است که بنابر استاندارد ملی ایران، شیر (از نوع درجه ۳) باید حداکثر کمتر از ۱ میلیون میکروب در هر سی‌سی داشته باشد و شیر با ۲۰ میلیون میکروب، قابل عرضه به کارخانجات نیست. امروزه کارخانجات بزرگی که شیرهای استریل با ماندگاری طولانی تولید می‌کنند فقط از شیر با بار میکروبی کمتر از ۱۰۰ هزار میکروب در سی‌سی استفاده می‌کنند.

چیزی که بیش از هر چیز قابل توجه به نظر می‌رسد،‌ علاقه و اقبال عمومی به لبنیات غیرپاستوریزه است. علاقه‌ای که شاید ریشه در یک تصور عامیانه مبنی بر طبیعی بودن شیرهای محلی دارد. در حالی که تنها تفاوت شیرهای محلی با شیرهای کارخانه‌ای در میزان چربی آن است که این مقدار چربی بالا قدر مسلم باعث خوش‌مزه‌تر شدن آن نسبت به شیرهای پاستوریزه می‌گردد. همچنین بوی گاو و گوسفندی که از این شیرها به مشام می­رسد، به زعم مردم دلالت بر طبیعی بودن­شان دارد.

نکته دیگری که باعث پرخطر بودن لبنیات سنتی می‌گردد، عملیاتی است که در کارخانه روی محصولات لبنی انجام می‌شود در حالی که در مورد لبنیات سنتی این چنین نیست. به طور مثال عامل بیماری تب مالت با جوشاندن از بین می‌رود اما در موقع تهیه پنیر محلی و سرشیر، شیر محلی را نمی‌جوشانند. چیزی که خلاف عقیده عموم را بیان می‌کند این است که بر اساس آزمایش‌های انجام شده، ۳۸ درصد شیرهای محلی دارای مواد افزودنی هستند و موادی مانند جوش‌شیرین یا سودا به آن می‌زنند تا زمانی که شیر به دست فروشنده می‌رسد، فاسد نگردد.

مسئله قیمت هم یکی دیگر از مهم‌ترین مسائل را شامل می‌شود. افزایش قیمت محصولات لبنی پاستوریزه به سادگی می‌تواند بخشی دیگر از مردم را به سمت استفاده از محصولات لبنی سنتی سوق بدهد. اتفاقی که گاهی با ایجاد شایعات پیرامون کیفیت و قیمت محصولات پاستوریزه می‌افتد. در همین زمینه حسین چمنی به خبرنگار «ایران پزشک» گفت: ایجاد ذهنیت تقلب در محصولات شرکتی،‌ مردم را به سمت استفاده از محصولات سنتی سوق می‌دهد که همین موضوع باعث افزایش ۵۰ درصدی تب مالت در ۳ سال اخیر شده است.

این کارشناس محصولات لبنی در خصوص مجوز داشتن مکان‌هایی که به فروش محصولات لبنی می‌پردازند نیز اظهار کرد: متاسفانه مردم را به این سمت هل می‌دهند و بعد می‌گویند چرا با چنین مرکزهایی برخورد نمی‌شود و جالب‌تر این که می‌گویند به این‌ها مجوز نداده‌ایم.

وی افزود: این مرکزهای غیرمجاز، فروشگاه‌های دو سه دهنه در بهترین مرکزهای تجاری زده‌اند و روزی چندین هزارنفر از این مرکزها خرید می‌کنند اما نظارتی بر آنها انجام نمی‌شود.

چمنی به برخی بی‌مهری‌ها نیز اشاره کرد و گفت: شرکت‌های لبنیات همه چیز را کنترل می‌کنند و احتمال آلودگی‌ها حداقل است، اما متاسفانه این بی‌مهری‌ها و شایعات پیرامون صنایع لبنی وجود دارد.

 

پایان پیام/

Print Friendly
پیوندک: http://iranmd.com/qYep7

برچسب‌ها, , , , , , ,

Comments are closed.