سلامت جامعه در گروی مسئولیت پذیری اجتماعی

۱۳۹۷/۰۱/۳۰ در ۱۴:۰۳

اجتماعی شدن سلامت

اجتماعی شدن سلامت، کلید واژه‌ای است که طی یک سال اخیر به وفور می‌توان آن را شنید. کلید واژه‌ای که به جامعه نهیب می‌زند اگر به سلامت توجه نکنند، نظام سلامت به تنهایی کاری از پیش نخواهد برد.

ایران پزشک: سلامت اجتماعی فقط در مباحث درمان و بهداشت خلاصه نمی‌شود، بلکه امنیت و احساس روانی را نیز می‌توان از مولفه‌های تاثیرگذار آن دانست. مباحث سلامت روان چند سالی هست که در صدر موضوعات مورد توجه متولیان نظام سلامت قرار گرفته و از بهداشت و سلامت روان در محیط کار گرفته تا سلامت روان اجتماعی، فردی و خانوادگی را زیر ذره‌بین قرار داده است. نکاتی مهم که شاید جامعه ایرانی سال‌ها بعدتر از اروپا و آمریکا به فکر آن افتاده و حالا مشغول فراهم کردن زیرساخت‌های آن است.

یکی از زیرساخت‌های مورد نیاز برای ایجاد سلامت روان در جامعه، کلید واژه اجتماعی شدن سلامت است. اجتماعی شدن سلامت مفهومی بسیار گسترده دارد که می‌توان زیرشاخه‌های آن را در مباحث گوناگون اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و حتی سیاسی تعریف کرد.

مفهوم مشارکت اجتماعی در سلامت از ساختار اداری نظام سلامت تا مدیریت شهری و فرد فرد جامعه قابل تعریف و گسترش است. این‌که ساختار اداری نظام سلامت چه برخورد و واکنشی نسبت به مسائل مختلف اجتماعی داشته باشد و آیا در زمینه‌های معضلات اجتماعی و فرهنگی ورود کند یا نه. این‌که مدیریت شهری تا چه میزان به سلامت شهروندان توجه کند و از ابزارهای در اختیار خود به چه شکل برای بهبود سلامت اجتماعی استفاده کند. این‌که افراد یک جامعه به عنوان شهروندان تا چه میزان به سلامت خود و اطرافیان اهمیت بدهند و یک تغییر رفتاری را ابتدا از خود آغاز و بعد آن را در دیگران نهادینه کنند.

این در شرایطی است که فرهنگ‌سازی در مفهوم کلی آن در ایران مسیری به بی‌راهه برده است. در عمل آن‌چه می‌بینیم فرهنگ‌سازی با هزینه‌های کلان انجام می‌شود، اما فقط گوشه چشمی از یک شهروند را اشغال می‌کند و در نهایت تاثیری در رفتار او نمی‌گذارد. حال اگر به فرهنگ‌سازی در سلامت بپردازیم، باید ذره‌بینی برداریم و به دنبال اندک کارهای فرهنگی و اجتماعی بگردیم که فارغ از برچسب زدن‌ها به دنبال ایجاد تغییر در سبک زندگی جامعه بوده و بررسی کنیم که این کارها تا چه میزان در ایجاد تغییر موفق بوده است یا خیر.

با تمام این اوصاف، مسئولین نظام سلامت به این مرحله رسیدند که جلب مشارکت جامعه و ایجاد مسئولیت‌پذیری راهی جز اجتماعی شدن سلامت ندارد. این مسیر نیز باید ابتدا از تمامی دستگاه‌های حاکمیتی شروع شود و بعد به مرور به سطح اجتماع برسد تا باعث مشارکت آگاهانه و سازمان یافته مردم در مسیر سلامت شود. در واقع اگر این مسیر را وارونه تصور کنیم، این‌طور می‌شود که جامعه در مسیر سلامت قدم بر می‌دارد، اما دستگاه‌های حاکمیتی میلی به حمایت ندارند و نتیجه این اتفاق همان می‌شود که تاکنون رخ داده است.

تشکیل مجمع‌های سلامت در استان‌ها و توجه دانشگاه‌های علوم پزشکی در استان‌ها و شهرهای مختلف کشور این نوید را می‌دهد که دستگاه‌های حاکمیتی نظام سلامت این باور را در خود تقویت کردند که باید موج را در ابعاد وسیع ایجاد کنند تا جامعه از آن تاثیر بگیرد. در این بین شاید توجه به خیریه‌ها، بنیادها و سازمان‌های مردم نهادی که در حوزه سلامت فعال هستند نیز موثر خواهد بود.

به هر حال رویکرد تازه وزارت بهداشت و به خصوص معاونت اجتماعی این وزارت‌خانه در راستای اجتماعی کردن سلامت را می‌توان نوعی پیش‌گیری دانست که در نهایت به کمتر شدن آسیب‌های اجتماعی، بهبود سلامت روان و کاهش هزینه‌های نظام سلامت منجر خواهد شد. نتایجی که هرچند زمان‌بر است، اما می‌تواند جامعه را تا حدی از ابتلا به برخی بیماری‌های جسمی و روانی نجات دهد.

پایان پیام/

پیوندک: http://iranMD.com/cqMbF

برچسب‌ها, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

ایران پزشک