لحاف چهل تکه آموزش‌های اعتباربخشی گرما نداشت

۱۳۹۵/۱۱/۲۳ در ۰۸:۵۶

ایران پزشک – امیر پروسنان: فرآیند اعتباربخشی بیمارستانی، یکی از آن اقدامات موثر در راستای ایمنی بیمار و رعایت حقوق او است. فرآیند موثری که اگر در چهارچوب و مسیر صحیح از مرحله تدوین استانداردها به گام آموزش و در راستای آن به تربیت ارزیاب و بعد به ارزیابی ختم شود، می‌تواند باعث اجرا و استقرار استانداردهایی شود که در نهایت به سود بیماران خواهد بود.

اگر از تناسب استانداردهای اعتباربخشی و اجرای آن با توجه به زیرساخت‌های کشورمان بگذریم، باید به اجرای فرآیند اعتباربخشی بیمارستانی در نسل سوم آن بپردازیم. فرآیندی که در حال حاضر وزارت بهداشت را بر آن داشته تا پایان دولت یازدهم به استقرار آن عمل کند.

تدوین استانداردها به گواه مدیرکل نظارت و اعتباربخشی معاونت درمان و معاون درمان وزارت بهداشت طی ماه‌ها و با مشورت کارشناسان انجام شده است. استانداردهایی که بسیاری دیگر از کارشناسان حوزه اعتباربخشی که عموم آن‌ها مدرک خود را از کشورهایی مثل کانادا گرفته‌اند، مشکلاتی دارد. هرچند در این میان وزارت بهداشت تمام قد از استانداردهای تدوین شده و بومی‌سازی آن‌ها حمایت می‌کند، اما به نظر می‌رسد در عمل اتفاق دیگری افتاده است.

سردرگمی پرسنل و کادر درمان از پزشکان و پرستاران تا مسئولین فنی داروخانه‌های بیمارستانی، حکایت از چند چیز دارد؛ اول نامناسب بودن زیرساخت‌ها که در این یادداشت از پرداختن به آن صرف نظر می‌کنیم و دوم کافی نبودن آموزش‌ها. آموزش اعتباربخشی بیمارستانی طی ماه‌های اخیر به دو صورت عجیب اتفاق افتاد؛ سریع‌ترین روش به زعم وزارت بهداشت، استفاده از بستر تلگرام و ارائه تیتروار آموزش‌ها از طریق یک کانال تلگرامی بود. به موازات آن، گروه‌ها و کانال‌های بسیار دیگری نیز راه افتاد که قدر مسلم با توجه به رایگان بودن، آموزش‌های نصفه و نیمه‌ای در آن‌ها ارائه می‌شد و این بر سردرگمی پرسنل افزود. دومین روش ارائه آموزش به صورت سنتی و برگزاری کلاس‌ها در قطب‌های کشوری بود. در این نوع اخیر که به زعم نگارنده مناسب‌ترین نوع ارائه آموزش در ایران است، توجه به دو نکته اساسی و ضروری به نظر می‌رسد؛ اول اساتیدی که آموزش می‌دهند و درجه کیفی آن‌ها در انتقال مطالب و علم روزی که از آن برخوردار هستند، دوم کیفیت و استمرار آموزش.

استفاده از آموزش سنتی به شکلی که دیده شد، فقط به این معنی است که بگوییم: «آموزش‌ها برگزار شده است!» و این نشان از توجه به کمیت و نادیده گرفتن کیفیت دارد. اظهار نظرهای بی‌شمار پرسنل و کادر درمانی که در بیمارستان‌های کشور با موضوع اعتباربخشی درگیر هستند، از ناکافی بودن آموزش‌ها خبر می‌دهد و نکته جالب این است که محمد آقاجانی، معاون درمان وزارت بهداشت چند ماه پیش به خبرنگار ایران پزشک گفته بود: «به دنبال مچ‌گیری از بیمارستان‌ها نیستیم و اعتباربخشی ملی، یک کلاس آموزشی است!» این دیدگاه درست مثل این است که سر جلسه امتحان، استادی به دانشجو بگوید: «شما به اندازه ۲ نمره بنویسید، من به شما ۱۵ می‌دهم!»

فرآیند آموزش برای همه کسانی که در مسیر آموزش عالی تحصیل کرده‌اند، شفاف و مشخص است. فرآیندی که با آموزش گسترده، مستمر و با جزییات آغاز و در انتها به آزمون ختم می‌شود. حال اگر ارزیابان اعتباربخشی که خودشان هم طی چند روز آموزش دیده‌اند از مناطق صعب‌العبور و برف‌گیر به مناطق دیگری برای ارزیابی بروند و بخواهند به جای ارزیابی و بررسی اوضاع بیمارستان‌ها، به پرسنل آموزش بدهند، چه شفافیتی در کار بیمارستان‌ها اتفاق می‌افتد که در نهایت به سود ایمنی بیمار و رعایت حقوق بیمار باشد؟

به هر حال فرآیند اعتباربخشی بیمارستانی در حال حاضر با چراغ خاموش به مرحله ارزیابی رسیده است و اگر معدود پرسش‌ها در این زمینه وجود نداشت، بدون هیچ توضیحی ادامه می‌یافت و به گام پایانی و مشخص شدن درجه بیمارستان‌ها می‌رسید!

نکته جالب‌تر در بحث چراغ خاموش بودن، اظهار نظرهای نمایندگان مجلس و به خصوص اعضای کمیسیون بهداشت و درمان در این زمینه است؛ مسعود پزشکیان، نایب رییس اول مجلس شورای اسلامی، استانداردهای اعتباربخشی را آمریکایی و غیر بومی می‌داند و علی نوبخت، رییس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، سنجه‌های اعتباربخشی را فشار مضاعف بر پرستاران عنوان می‌کند. هرچند مدیرکل نظارت و اعتباربخشی معاونت درمان وزارت بهداشت به این اظهار نظرها پاسخ داد، اما به نظر می‌رسد مجلس شورای اسلامی در حال حاضر هیچ سوال یا تقاضایی مبنی بر شفاف شدن بحث اعتباربخشی از وزارت بهداشت ندارد. اتفاقی که در سال‌های آتی باید به دنبال سر منشا آن و نقطه آغازین راه بگردیم و این‌که چرا از ابتدا همت ویژه‌ای در این زمینه گمارده نشد تا کیفیت ارائه خدمات به بیماران در بیمارستان‌ها به حقیقت و شفافیت نزدیک شود.

پایان پیام/

Print Friendly, PDF & Email

برچسب‌ها, , , , , ,

ایران پزشک