در گفت‌وگو با ایران پزشک مطرح شد:

تزریق خون در عین نجات دهنده بودن، خطرناک هم هست / هموویژیلانس، مراقبت از خون از اهدا تا رگ دریافت کننده

تزریق خون در عین نجات دهنده بودن، خطرناک هم هست / هموویژیلانس، مراقبت از خون از اهدا تا رگ دریافت کننده
تاريخ:بيست و هشتم مرداد 1398 ساعت 14:14   |   کد : 11834   |   مشاهده: 11234
نظام مراقبت از خون یا هموویژیلانس از سال ۱۳۸۸ در ایران آغاز به کار کرد و تا پایان سال ١٣٩٧ حداقل در ٧٩٥ مرکز درمانی کشور استقرار یافت. در این رابطه با مشاور مدیرعامل سازمان انتقال خون در امور فنی به گفت‌وگو نشستیم.
کریم شمس اسنجان در گفت‌وگو با خبرنگار ایران پزشک درباره نظام مراقبت از خون یا هموویژیلانس توضیحاتی ارائه کرد. همو به معنی خون و ویژیلانس به معنی مراقبت است و ترکیب این دو به عنوان نظام مراقبت از خون یا هموویژیلانس مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ایران پزشک: وظیفه اصلی هموویژیلانس چیست؟

تزریق خون در عین این‌ که نجات دهنده زندگی انسان‌هاست، اما عدم رعایت استانداردهای تزریق خون می‌تواند جان دریافت کننده خون و فرآورده‌های خونی را به خطر بیندازد. خون یک نوع بافت انسانی است که به صورت مایع و سیال در بدن جاری‌ست و در واقع تزریق خون، یک پیوند بافت محسوب می‌شود و بنابراین تزریق آن بسیار با اهمیت‌تر از تزریق کریستالوئیدها و سایر محلول‌های تزریقی است. هموویژیلانس در واقع سیستمی نظارتی است که تمام مراحل زنجیره انتقال خون از زمان خون گیری تا پیگیری دریافت کنندگان خون و فرآورده‌های خونی و خطاهای احتمالی را زیر نظر دارد.

ایران پزشک: چه کسانی در فرآیند هموویژیلانس نقش اصلی را بر عهده دارند؟

نظام مراقبت از خون یا هموویژیلانس مبتنی بر ارائه آموزش به کلیه افراد موثر در روند تزریق خون شامل پزشکان، پرستاران و کارکنان بانک خون است. در این زمینه، در صورت بروز عارضه ناشی از تزریق خون و فرآورده‌های آن، فرم گزارش عوارض ناخواسته ناشی از تزریق خون در بیمارستان تکمیل و حداکثر در مدت ۴۸ ساعت به مراکز انتقال خون ارسال می‌شود. در سیستم هموویژیلانس ایران، گزارش تمامی عوارض تزریق خون از خفیف تا شدید الزامی است. انجام فرآیند هموویژیلانس نیاز به تکمیل فرم‌ها توسط پزشکان و پرستاران و مشارکت فعال آن‌ها در تشخیص و گزارش تمامی عوارض تزریق خون از خفیف تا شدید و حتی موارد مرگ و میر احتمالی دارد.

در نظام مراقبت از خون یا هموویژیلانس اولین موضوع مهم، شناسایی صحیح بیمار است. یعنی ضروری است که بیمار دریافت کننده خون در تمامی مراحل از زمان نمونه گیری برای ارسال به آزمایشگاه تا زمان تزریق خون به خوبی شناسایی شود. همچنین توصیه شده که برای شناسایی هویت بیمار باید از مچ بند استاندارد شامل اطلاعات شخصی بیمار استفاده شود. از طرفی هیچ نمونه‌ای نباید بدون برچسب استاندارد شامل نام و نام خانوادگی و تاریخ تولد و بارکد بیمارستانی پذیرفته شود.

ایران پزشک: مهم‌ترین علت مرگ و میر ناشی از تزریق خون در ایران چیست؟

در صورت رعایت استانداردهای بیمارستانی تزریق خون، مرگ به این علت تقریبا نادر است. در ایران مهم‌ترین علت مرگ و میر ناشی از تزریق خون، عدم شناسایی صحیح هویت بیمار و پس از آن عدم رعایت استانداردهای بانک خون بیمارستانی است. بر خلاف آن‌چه افکار عمومی گمان می‌کنند، انتقال آلودگی باکتریایی یا ویروسی از طریق خون بسیار غیرمعمول است.

ایران پزشک: بیشترین و کمترین تعداد عوارضی که در نظام هموویژیلانس ایران گزارش شده چقدر است؟

بر اساس گزارشات سیستم هموویژلانس کشور و تحقیقات انجام شده، از نیمه دوم سال ۱۳۸۸ تا پایان سال ١٣٩٧ تعداد ٢٤ هزار و ٣٣ مورد عارضه مرتبط با تزریق خون و فرآورده‌های خونی از سراسر کشور به واحد مراقبت و نظارت خون و فرآورده‌های خونی سازمان انتقال خون گزارش شد و این در حالى است که ٥ هزار و ٢٧٨ مورد از این عوارض در طول سال ١٣٩٧ گزارش شده و نشانگر پادار شدن و استقرار رو به بهبود در مراکز درمانی است؛ به گونه ای که در ٥ سال ابتدایی اشروع استقرار این سیستم نظارتی در بیمارستان ها مجموع عوارض گزارش شده از سال ١٣٩٧ کمتر بوده است. بیشترین مورد از این تعداد که بالغ بر ١٩.٢ درصد بود، مربوط به افراد بین سنین ٣٠ تا ٤٠ سال و کمترین مورد که حدود ٨.٨ درصد بود مربوط به افراد ٨٠ سال به بالا است.

ایران پزشک: آیا بیماران برای تزریق خون نیاز به الزامات خاصی دارند؟

در برخی گروه‌های بیماران نیاز به الزامات خاصی در تزریق خون وجود دارد. به طور مثال بیماران با نقص ایمنی باید خون اشعه داده شده دریافت کنند یا بیماران مبتلا به هموگلوبینوپاتی که آنتی بادی‌های شناخته شده دارند باید فنوتیپ‌های خاص گلبول قرمز را دریافت کنند. به هر حال بیمار قبل از تزریق خون باید ارزیابی شود و پرونده او از نظر تاریخچه پزشکی، علائم بالینی، شمارش واحد خونی اخیر مورد بررسی قرار گیرد.

پایان پیام/

http://iranmd.com/News/1/11834
Share

آدرس ايميل شما:  
آدرس ايميل دريافت کنندگان