به گزارش خبرنگار ایران پزشک، حجاج باید در طول سفر حج به مسائل مختلفی از جمله تغذیه و بهداشت توجه ویژه داشته باشند. زیرا این موارد میتواند در بسیاری از مواقع منجر به ایجاد بیماری برای حجاج شود. به طور مثال به دلیل این که بسیاری از حجاج ایرانی مُسن هستند، امکان ابتلا به بیماری هایی مانند اسهال در این افراد وجود دارد. بنابراین لازم است در سفر حج به نکات بهداشتی و تغذیهای توجه شود.
بهتر است حجاج از مصرف غذاهای پُرچرب و پُرکالری به ویژه پیش از پرواز پرهیز کنند، زیرا مصرف غذاهای پُرکالری می تواند مشکلات گوارشی برای حجاج ایجاد کنند. همچنین در مصرف مواد غذایی به ویژه مواد غذایی خام مانند میوه و سبزی لازم است ابتدا از سالم بودن این مواد اطمینان حاصل شود. به حجاج توصیه می شود از مصرف غذاهای نامطمئن و روباز پرهیز کنند و تا حد امکان از غذاهای پیش بینی شده در کاروانهای ایرانی استفاده کنند.
حجاج باید به مصرف آب آشامیدنی توجه ویژه داشته باشند، زیرا بسیاری از بیماریها از طریق آب به بدن منتقل میشوند. توصیه میشود تا حد امکان از آب معدنی مطمئن استفاده شود.
حجاج باید مسائل بهداشتی مانند مسواک زدن، دوش گرفتن روزانه و شستوشوی پاهای خود را در طول روز رعایت کنند. همچنین به حجاج توصیه میشود ناخنهای خود را کوتاه و تمیز نگه دارند، تا حد امکان روزی یک بار حمام کنند، لباس های خود را مکرر تعویض کرده و بشورند، مسواک زدن را فراموش نکنند.
توصیه میشود استفاده از توالت فرنگی را تمرین کنید تا دچار صدمه نشوید. در استفاده از سرویس بهداشتی هتل و محل اسکان، نظافت و بهداشت را رعایت کنید. لباس های خود را در دستشوییها نشورید.
بیماریهای شایع میان حجاج
از جمله بیماریهایی که در ایام حج بهشدت میان زائران رایج میشود و حتی عوارض آن پس از بازگشت زائران به ایران نیز همچنان ادامه پیدا میکند، گرفتاریهای تنفسی است. این بیماری در اکثر اوقات در مشعرالحرام شروع میشود و در طول ایام تشریق و بعد از آن ادامه مییابد و در شرایط تراکم چادرهای منا منتشر میشود.
خستگی و استرس دو عامل بسیار مهم هستند که انتشار بیماری را تسریع میکنند. هر چه بدن آمادهتر باشد، تغذیه بهتر و مایعات بیشتر مصرف شود، ابتلا کمتر رخ میدهد. عمدهترین علل مراجعات بیماران به پزشک، عوارض این بیماری است.
از نزدیک به افراد به بیماریهای واگیردار فاصله بگیرید، روبوسی، مصافحه، دست دادن و تماس نزدیک با آنها از دیگر توصیه پزشکان به زائران حج تمتع است. همچنین از زائران خواستهشده در میان مبتلایان که هنگام سرفه و عطسه جلوی بینی و دهان خود را نمیگیرند، خودداری کنند.
به زائران توصیه میشود، هنگامیکه از بیرون برگشته و برای استراحت به اتاقهای خود میروند به این نکته توجه داشته باشند که با بدن گرم و عرق کرده مقابل باد پنکه یا هوای سرد کولرهای گازی قرار نگیرید، زیرا دچار سرماخوردگی میشوند و ممکن است تا چند روز در بستر مانده و از انجام اعمال باز بمانند.
همچنین پزشکان توصیه میکنند زائران هنگام ورود به اقامتگاه به نوشیدن آب سرد نپردازند، زیرا این آب زائر را بیمار میکند و بهتر است چند دقیقه صبر داشته باشند تا گرمای بدن برطرف و بعد آب سرد بنوشند.
لیست داروهایی که حجاج نباید همراه ببرند
بر اساس مرکز پزشکی حج و زیارت جمعیت هلال احمر، داروهای غیر مجاز و ممنوعه برای زائران حج شامل آمپول پتیدین ۵۰ و ۱۰۰ میلی گرم، آمپول مورفین ۱۰ میلی گرم، قرص متادون ۵ و ۲۰ میلی گرم، شربت متادون، قرص هیدرومورفین ۲ میلی گرم، قرص متیل فنیدات هیدروکلراید، قرص ترامادول ۵۰ و ۱۰۰ میلی گرم، آمپول ترامادول ۵۰ میلی گرم، شربت اکسپکتورانت کدئین، قرص استامینوفن کدئین، آمپول دیازپام ۱۰ میلی گرم، قرص دیازپام ۲، ۵ و ۱۰ میلی گرم، آمپول بوپرنورفین و قرص بوپرنورفین است.
همراه داشتن سایر داروهای خاص مورد نیاز زائران برای مصرف در ایام حج حداقل به مدت ۳۵ تا ۴۰ روز با داشتن نسخه پزشک متخصص الزامی است و زائران باید نسخه را به همراه داشته باشند.
برگزاری همایش تیمهای بهداشتی و درمانی هلال احمر در حج
همایش تیمهای بهداشتی و درمانی جمعیت هلال احمر در حج با حضور نماینده ولی فقیه، سرپرست حجاج ایرانی، رییس جمعیت هلال احمر و رییس سازمان حج و زیارت در سالن اجتماعات حج و زیارت برگزار شد.
علی اصغر پیوندی، رییس جمعیت هلال احمر گفت: امسال ۸۶ هزار و ۵۰۰ نفر عازم حج هستند و ۵۵۰ پزشک و کادر بهداشتی و درمانی این عزیزان را همراهی میکنند.
حجت الاسلام و المسلمین عبدالحسین معزی، نماینده ولی فقیه در جمعیت هلال احمر گفت: ایران اسلامی در حج در بحث پزشکی الگوسازی کرده است.
محمد تقی حلی ساز، رییس مرکز پزشکی حج و زیارت جمعیت هلال احمر گفت: ۱۶ نهاد در موسم حج فعال هستند و برای هماهنگی باید دقت زیادی انجام شود. پزشکانی که همراه حج و زیارت هستند داوطلبانه به زائران حج خدمت میکنند.
توجه به تغذیه حاجیان مبتلا به دیابت
وجود برخی شرایط فیزیولوژیک خاص در برخی زائران توجه ویژه تغذیهای را برای آنها میطلبد. به عنوان مثال یکی از نگرانیهای مهم برای بیماران مبتلا به دیابت است. به علت تغییر آب و هوا، رژیم غذایی و عادات، این بیماران به خطر میافتند و ممکن است بیماری آنها بدتر شود، به طوریکه گاهی افراد در معرض خطر دیابت پس از آمدن از سفر حج دیابتی میشوند.
به طور کلی به افراد دارای اضافه وزن و به خصوص بیماران دیابتی توصیه میشود قبل از رفتن به حج وزن خود را کم کنند. این کار علاوه بر سهلتر کردن انجام مناسک، سبب میشود کمآبی و گرمازدگی نیز کمتر رخ دهد.
به تمامی بیمارانی که قبل از سفر حج پرهیزهای غذایی داشتهاند (از جمله دیابتیها) باید توصیه کرد تا پرهیز غذایی خود را در ایام حج نیز ادامه دهند. به عنوان مثال خوردن بیش از حد موز که در ایام حج در بین زائران ایرانی رایج است، برای دیابتیها خطرناک است. دیابتیها نباید نوشابه، آبمیوه یا مربا بخورند. از مسئول کاروان بخواهید به جای نوشابه به شما دوغ بدهد. مصرف دوغ مزیت دیگری نیز دارد و آن تامین نمک از دست رفته به علت هوای گرم است و توصیه میشود همه زائران استفاده کنند. بر خلاف تصور برخی از مردم، عسل برای دیابتیها خوب نیست. خطر کم آبی، گرمازدگی و افت قند خون دیابتیها را تهدید میکند. بنابراین آنها باید قند خون خود را مرتب چک کنند، حتی بیش از دفعات قبل از رفتن به حج.
بیماران مبتلا به دیابت نوع یک و دیابتیهایی که داروهای کاهنده قند خون میخورند، حتما همیشه مواد قندی با خود همراه داشته باشند. خوردن میان وعده بیشتر با حجمهای کم برای جلوگیری از هایپوگلایسمی توصیه میشود.
توصیههای قبل از سفر حج
حجاج قبل از سفر در کلیه جلسات آموزشی کاروانها شرکت و جهت انجام معاینات و تشکیل پرونده سلامت خود اقدام کنید.
حتما سوابق پزشکی خود را به اطلاع پزشک کاروان برسانید و در سفر همراه خود داشته باشید.
از تزریق واکسن مننژیت حداقل 10 روز قبل از اعزام غافل نشوید و کارت زرد پس از تزریق واکسن را هنگام ورود به کشور عربستان همراه خود داشته باشید.
خود را برای پیادهروی، حضور در اجتماع بزرگ و زندگی جمعی و همچنین استفاده از توالت فرنگی و مانند آن آماده کنید.
زائرانی که از مواد مخدر استفاده میکنند باید قوانین سخت کشور عربستان در این خصوص را نادیده نگیرند. اعتیاد در عربستان جرم است و اگر از زائری به هر میزان مواد مخدر کشف شود تا پایان حج، دستگیر و زندانی خواهد شد.
پیاده روی را در برنامه روزانه خود قرار دهید. از ده دقیقه در روز شروع کنید و به تدریج این میزان را افزایش دهید.
برای تقویت سیستم ایمنی بدن هر روز 30 دقیقه قبل از صبحانه نصف لیوان آب جوش و عسل میل کرده و پودر آویشن و نعناع برای مصرف همزمان با تخم مرغ و پنیر همراه خود داشته باشید.
به جای مصرف نوشابههای صنعتی از شربت آبلیمو و عسل استفاده کنید و کمی در داخل آن دارچین بریزید.
قبل و پس از خوردن غذا اگر محدودیتی در مصرف نمک ندارید، مقدار کمی نمک مزه مزه کنید.
آب زمزم مشکل بهداشتی ندارد
محمد تقی حلی ساز، رییس مرکز پزشکی حج و زیارت هلال احمر گفت: آب زمزم هیچ گونه مشکل بهداشتی ندارد و زائران بیت الله الحرام میتوانند از آب زمزم برای جلوگیری از گرمازدگی استفاده کنند.
پیشگیری از مشکلات عضلانی و فیزیکی در زائران حج
یکی از معضلات رایج بین زائران حج، وجود مشکلات عضلانی و فیزیکی بدن است. متوسط سن زائران بالای ۵۰ سال است که مستعد دردهای عضلانی هستند و باید به برخی نکات برای پیشگیری توجه داشته باشند.
با توجه به اینکه متوسط سن زائران بالای ۵۰ سال است و در این میان افراد مبتلا به پوکی استخوان و آرتروزهای مختلف حضور دارند که مستعد دردهای عضلانی هستند، به زوار حج پیشنهاد میشود از پیادهرویهای بی مورد اجتناب کنند و در تراکمهای جمعیتی و رفتن به بلندی به منظور جمع کردن سنگ ریزه برای رمی جمرات یا بالا رفتن از جبل الرحمه مراقبت بیشتری از خود داشته باشند. همچنین این افراد برای مراقبت از دندهها در زمان طواف باید دستها را به حالت قنوت حایل سینه و پهلوهای خود کرده و در هنگام بالا و پایین رفتن از پلهها نیز دستها را به نرده پلهها تکیه دهند.
اعزام نخستین گروه پزشکی حج به عربستان
محمد تقی حلی ساز، رییس مرکز پزشکی حج و زیارت جمعیت هلالاحمر گفت: نخستین گروه پزشکی حج ۹۸ امشب (13 تیر) به عربستان اعزام میشوند. امسال ۵۵۰ نفر در قالب تیم پزشکی حج و زیارت به زائران حج ابراهیمی خدمت ارائه میدهند.
جلوگیری از ابتلا به بیماریها
رییس ستاد مرکز پزشکی حج و زیارت جمعیت هلال احمر در مدینه گفت: زائران حج برای جلوگیری از ابتلا به بیماریها و انتشار آن باید نکات بهداشتی و دستورالعملهای تاکید شده توسط پزشکان را رعایت کنند. رعایت نکات بهداشتی برای سلامت زائران است تا بتوانند در سایه سلامت جسم و روان ضمن انجام صحیح مناسک حج، با سلامت کامل به کشور بازگردند. همه افراد رعایت دستورهای ساده بهداشتی را بر اساس تجربه یا آموزش یاد گرفته و عمل کنند.
مراکز درمانی ویژه حجاج ایرانی در عربستان
معاون حج و عمره مرکز پزشکی حج و زیارت جمعیت هلال احمر گفت: در حج امسال علاوه بر پزشکان همراه کاروانها و مستقر در هتلها و مراکز اقامتی زائران ایرانی، چهار درمانگاه در مدینه منوره و پنج درمانگاه در مکه مکرمه به همراه دو بیمارستان در این دو شهر مقدس به حجاج ایرانی اختصاص یافته است. این مراکز درمانی با حضور پزشکان عمومی و متخصص و بخش داروخانه به صورت شبانه روزی اقدام به ارائه خدمات درمانی به زائران ایرانی خواهد کرد. با توجه به تجربه سالهای گذشته و همچنین گرمای هوا لازم است زائران نکاتی را مدنظر خود قرار دهند از جمله اینکه به آنان توصیه میشود تا حد امکان در تجمعات انبوه به منظور جلوگیری از شیوع بیماریهای تنفسی از ماسک استفاده کنند.
تاکنون هیچ بیماری حاد یا خاصی در حجاج گزارش نشده است
محمد تقی حلی ساز، رییس مرکز پزشکی حج و زیارت جمعیت هلال احمر گفت: تاکنون هیچ بیماری حاد یا خاصی به مراکز پزشکی گزارش نشده و اغلب زائرانی که نیاز به خدمات درمانی داشتند، دچار سرماخوردگی، کوفتگی و بدن درد بودند که این موارد به دلیل شرایط خاص سفر حج طبیعی است.
پایش و کنترل مداوم وضعیت بهداشتی حجاج
علی رضا رییسی، معاون وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گفت: تیمهای بهداشتی وزارت بهداشت به همراه نیروهای هلال احمر در عربستان حضور دارند و پایش و کنترل وضعیت بهداشتی حجاج ایرانی به طور مداوم انجام میشود.
ادامه دارد..