ساخت بیمارستان‌های ماژولار و سریع‌الحدث در بحران‌ها

به گزارش خبرنگار ایران پزشک، این بیمارستان‌ها می‌توانند در زمان بسیار کوتاه (روزها تا چند هفته) ساخته و راه‌اندازی شوند و خدمات درمانی ضروری را در نزدیک‌ترین فاصله به محل بحران ارائه کنند.
بیمارستان ماژولار (Modular Hospital) به یک ساختار پزشکی پیش‌ساخته گفته می‌شود که واحدهای آن در کارخانه تولید شده و سپس در محل بحران به‌ صورت سریع و قابل گسترش نصب می‌شوند. این واحدها می‌توانند شامل بخش‌های مختلف درمانی مانند اورژانس، ICU، آزمایشگاه، بخش‌های بستری و حتی بخش‌های تخصصی باشند.

برخلاف ساخت بیمارستان سنتی که ماه‌ها یا سال‌ها طول می‌کشد، بیمارستان ماژولار به‌واسطه آماده‌سازی قبلی، می‌تواند در عرض چند روز تا چند هفته برپا شود.

انواع بیمارستان‌های ماژولار و نمونه‌های واقعی

بیمارستان‌های جنگی و میدانی: یک نمونه کلاسیک بیمارستان ماژولار، Expeditionary Medical Support System (EMEDS) ارتش ایالات متحده است که به‌ صورت بسته‌های ماژولار برای استقرار سریع درمانی در جنگ‌ها و بحران‌های بزرگ طراحی شده است. این سیستم می‌تواند امکاناتی مانند مراقبت‌های اولیه، دندان‌پزشکی، تثبیت کننده بیماران و واحدهای بستری را تأمین کند.

سازمان‌های امدادی مانند GlobalMedic نیز از واحدهای پزشکی ماژولار برای کمک‌رسانی به زلزله‌زدگان، سیل‌زدگان و در بحران‌های پیچیده انسانی استفاده کرده‌اند.

نمونه‌های پاندمی: ووهان لِیشِنشان و هُوشِنشان: در بحران کرونا، چین دو بیمارستان عظیم را با استفاده از ساخت ماژولار سریع در شهر ووهان احداث کرد: ووهان لِیشِنشان (Leishenshan) با بیش از ۱۰۰۰ تخت و ووهان هُوشِنشان (Huoshenshan) که در ۱۰ روز ساخته و راه‌اندازی شد.

این بیمارستان‌ها نمونه برجسته‌ای از توانایی ساخت ماژولار برای پاسخ به نیازهای به‌شدت فوری بودند.

مزایای اصلی بیمارستان‌های ماژولار در بحران‌ها چیست؟

سرعت استقرار: سرعت بالا مهم‌ترین مزیت است. ساخت سنتی ممکن است ماه‌ها یا سال‌ها طول بکشد، در حالی که بیمارستان‌های ماژولار قادر هستند در چند روز تا چند هفته مستقر شوند و این در بحران‌های انسانی می‌تواند تلفات را به‌طور قابل توجهی کاهش دهد.

کیفیت و انطباق با استانداردها: با وجود تصور غلط در مورد کیفیت پایین، بسیاری از بیمارستان‌های ماژولار امروزی دارای استانداردهای کامل پزشکی هستند و تجهیزات الکتریکی، تهویه، پزشکی و ایمنی آن‌ها قبل از ارسال در کارخانه نصب می‌شود.

انعطاف و قابلیت توسعه: این بیمارستان‌ها می‌توانند با افزودن ماژول‌ها توسعه پیدا کنند یا پس از بحران به‌عنوان مراکز درمانی محلی مستقر باقی بمانند.

انتقال و جابه‌جایی ساده: در صورت عدم نیاز در یک منطقه بحران‌زده، ماژول‌ها را می‌توان جمع‌آوری و به مکان دیگری منتقل کرد.

توجیه اقتصادی در زمان بهره‌برداری

هزینه ساخت و بهره‌برداری در بحران: در بحران‌ها، هزینه‌های تاخیر در ارائه خدمات درمانی بسیار سنگین‌تر از هزینه سرمایه‌گذاری در بیمارستان‌های ماژولار است. عدم دسترسی سریع به مراقبت‌های پزشکی می‌تواند به مرگ‌های قابل پیشگیری و بار اقتصادی سرسام‌آور بر جمعیت آسیب‌دیده منجر شود.

کاهش هزینه‌های سرمایه‌گذاری کل: با توجه به آماده‌سازی قبلی و کاهش نیروی کار و زمان ساخت، بیمارستان‌های ماژولار معمولاً هزینه کمتری نسبت به بیمارستان‌های سنتی دارند؛ به‌ خصوص وقتی زمان و پشتیبانی لجستیکی در محاسبه هزینه وارد شود.

بهره‌برداری پس از بحران: پس از گذر بحران، این ساختارها می‌توانند به مراکز بهداشتی محلی، کلینیک‌های تخصصی، درمانگاه روستایی تبدیل شوند که در مناطق کم‌خدمت‌تر تحت بهره‌برداری اقتصادی قرار بگیرند.

توجیه اقتصادی در زمان غیر عملیاتی

یکی از نگرانی‌های رایج درباره بیمارستان‌های ماژولار، هزینه نگهداری در زمانی است که در بحران نیستند. راه‌حل‌ها عبارت‌اند از: استفاده از آن‌ها به‌عنوان مراکز درمانی محلی یا کلینیک‌های تخصصی، واگذاری به بخش خصوصی، استفاده به عنوان فضاهای آموزشی یا مراکز تست و غربالگری در دوره‌های کم‌تقاضا.

این کارها می‌تواند هزینه‌های عدم‌ استفاده را کاهش دهد و درآمدزایی ثابت ایجاد کند.

چالش‌ها و ملاحظات

هرچند بیمارستان‌های ماژولار مزایای زیادی دارند، اما برخی چالش‌ها هم وجود دارد؛ نیاز به انرژی و زیرساخت‌های پشتیبانی دائمی، نیاز به هماهنگی لجستیکی برای انتقال، نصب و نگهداری پشتیبانی از تجهیزات پزشکی حساس ممکن است در شرایط غیرایده‌آل دشوار باشد با این حال، در بحران‌های بزرگ، این چالش‌ها قابل مدیریت بوده و در برابر فواید، قابل چشم‌پوشی هستند.

منابع و مقالات معتبر برای پیگیری بیشتر

“Emergency Field Hospitals: Rapid Assembly Modular Medical Facilities”, Dorçe – Industry overview – مزایای پروژه‌های ماژولار در بحران‌ها.
Research article on Wuhan Leishenshan modular hospital using composite modular buildings, ScienceDirect.
“Evaluating Modular Healthcare Facilities for COVID-19 Emergency Response” – MDPI.
Wikipedia overview of EMEDS military modular hospitals.
Wikipedia entry on container clinics (shipping container clinic).
گزارش همکاری سازمان ملل با ایران برای بهبود تاب‌آوری بیمارستان‌ها در بلایای طبیعی (UN-Habitat).

جمع‌بندی ایران پزشک

ساخت بیمارستان‌های ماژولار و سریع‌الاحداث یکی از ابزارهای کلیدی در مدیریت بحران‌های انسانی است. این بیمارستان‌ها سرعت استقرار بالا هزینه کمتر نسبت به ساخت سنتی انعطاف در استفاده در دوره‌های کم‌تقاضا را فراهم می‌کنند. توجیه اقتصادی در هر دو دوره بهره‌برداری و عدم بهره‌برداری با استفاده از تبدیل کاربری، درآمدزایی و کاهش هزینه‌های انسانی و مالی بحران قابل تقویت است.

پایان پیام/

​​​​​​​خبرنگار: امین پروسنان