اختصاصی ایران پزشک:
نویسنده:
شادان ذی فهم، کارشناس ارشد روانشناسی بالینی
به گزارش خبرنگار ایران پزشک، پژوهشگران دانشگاه‌های کنستانس و برن در سوئیس و آلمان، گروهی از مردان را در سه دسته دنبال کردند: بیمارانی که پیش‌تر دچار مشکل قلبی شده بودند، افرادی که فشار خون بالا داشتند، اما هنوز علامتی نشان نمی‌دادند و افراد کاملا سالم. آن‌ها ابتدا از همه شرکت‌کنندگان درباره احساسات‌شان و میزان رضایت‌شان از زندگی پرسیدند، سپس چند سال بعد دوباره سراغ‌شان رفتند تا ببینند در این فاصله چه اتفاقی برای سلامت قلب‌شان افتاده است.
نتیجه جالب توجه بود؛ کسانی که در همان ابتدای مطالعه، شادی و نشاط بیشتری در زندگی روزمره‌شان گزارش کرده بودند، در سال‌های بعد کمتر دچار افزایش نشانگرهای مرتبط با لخته‌شدن خون شدند؛ همان فرایندی که زمینه‌ساز حمله‌های قلبی است. از سوی دیگر، افرادی که از زندگی‌شان راضی‌تر بودند، کمتر دچار افزایش التهاب در بدن شدند؛ التهابی که پزشکان آن را یکی از عوامل کلیدی در گرفتگی رگ‌ها می‌دانند.
نکته‌ای که بیش از همه توجه پژوهشگران را جلب کرد این بود که در میان بیماران قلبی، سطح شادی از همان ابتدا پایین‌تر از افراد سالم بود؛ حتی در مقایسه با گروه فشارخونی‌ها که هنوز هیچ علامت بیماری نداشتند. این یافته این پرسش را مطرح می‌کند که شاید کمبود شادی، پیش‌زمینه بیماری قلبی باشد، نه فقط پیامد آن.
نکته جالب دیگر این بود که خوش‌بینی و ذهن‌آگاهی با وجود این‌که هر دو از فضایل شناخته‌شده روان‌شناختی هستند، ارتباط چندانی با سلامت قلب نشان ندادند. به گفته پژوهشگران، این دو ویژگی بیشتر جنبه فکری و نگرشی دارند، در حالی که شادی و رضایت از زندگی، احساساتی زنده و روزمره هستند که می‌توانند مستقیم‌تر روی بدن اثر بگذارند؛ شاید از طریق کاهش هورمون‌های استرس یا آرام‌کردن سیستم عصبی.
پژوهشگران تاکید می‌کنند این یافته‌ها هنوز نیاز به بررسی در جمعیت‌های متنوع‌تر از جمله زنان و گروه‌های سنی مختلف دارد، زیرا نمونه مطالعه فقط شامل مردان میان‌سال بود. آن‌ها همچنین یادآوری می‌کنند رابطه علّی هنوز به طور قطعی اثبات نشده و سبک زندگی افراد مانند تغذیه و فعالیت بدنی می‌تواند بخشی از این تصویر باشد که در این مطالعه بررسی نشده است.
جمع‌بندی ایران پزشک
این پژوهش پیامی روشن دارد؛ سلامت قلب فقط به کلسترول، فشارخون و سیگار خلاصه نمی‌شود. حال خوب روانی، به‌ویژه احساس رضایت از زندگی، می‌تواند اثری واقعی و قابل اندازه‌گیری بر بدن داشته باشد. شاید پیشگیری از بیماری‌های قلبی، از جایی فراتر از داروخانه و باشگاه ورزشی و از دل زندگی روزمره و رابطه ما با خودمان آغاز شود.
منبع
مجله Frontiers in Cardiovascular Medicine، ژوئیه ۲۰۲۶
پایان پیام/