به گزارش خبرنگار
ایران پزشک، در تقویمهای ایران و جهان، روزهای متفاوتی برای گرامیداشت جامعه دندانپزشکی کشور وجود دارد. در آمریکا روز ششم مارس، روز دندانپزشک است و انجمن دندانپزشکی آمریکا و فدراسیون بینالمللی دندانپزشکی نیز روز دوازدهم سپتامبر را به عنوان روز جهانی بهداشت دهان و دندان میشناسند و حتی روی نهم فوریه نیز به عنوان روز جهانی دندانپزشک نامگذاری شده است. علت این نامگذاریها به شکل قطعی مشخص نیست، اما احتمالا باید آن را با داستان زندگی سنت آپولونیا مرتبط دانست. آپولونیا، دختر یکی از مقامهای برجسته اسکندریه و معتقد به مسیحیت بود که در زمان شورشهای محلی علیه مسیحیان به شهادت رسید.
روایت شده که او را شکنجه دادند و تمام دندانهایش را با خشونت بیرون کشیده یا شکستند تا از اعتقادات خود دست بردارد، اما او از اعتقادات خود دست نکشید؛ پس او را درون آتش انداختند و سوزاندند. این اتفاق در نهم فوریه سال ۲۴۹ رخ داد و به همین دلیل این روز را به نام روز آپولونیا و همچنین روز دندان درد و روز جهانی دندانپزشک میشناسند. این روز جشنی برای دندانپزشکان و بهداشتکاران است که از دندان درد و بیماریهای دهان و دندان جلوگیری میکنند. صحنه شکنجه سنت آپولونیا به اسم شهادت سنت، توسط نقاش فرانسوی نقاشی شده است.
در ایران و در سالهای اول پس از انقلاب، روز دندانپزشکی تغییر کرد. مجلس شورای اسلامی در ۲۳ فروردین سال ۱۳۶۰ به منظور گسترش و پیشرفت خدمات درمانی و بهداشتی دهان و دندان در مناطق محروم کشور و روستاها، قانونی با عنوان طرح تربیت بهداشتکاران دهان و دندان تصویب کرد. در این قانون، مجلس، وزارت بهداشت را موظف کرد که داوطلبانی برای تربیت در این دوره، جذب کند و پس از ارائه آموزشهای لازم، با مدرک فوق دیپلم، آنان را در مناطق محروم به خدمت بگیرد تا از این طریق، ضمن ارائه خدمات اولیه، از شیوع بیماریهای دهان و دندان جلوگیری شده و اصل پیشگیری نیز مورد نظر قرار گیرد.
هیئت وزیران در تاریخ اول دی ماه ۶۲، بنا به پیشنهاد جامعه اسلامی دندانپزشکان ایران، روز بیست و سوم فروردین ماه هر سال را که مصادف با تاریخ تصویب این طرح بود به عنوان روز دندانپزشک نامگذاری کرد و مصوبه آن به امضای نخست وزیر وقت رسید.
محمد صادق احمد آخوندی، دندانپزشک به عنوان پیشنهاد دهنده روز دندانپزشکی، ضمن دفاع از مصداق این نامگذاری، میگوید: انتخاب تاریخ تصویب قانون بهداشتکار دهان و دندان برای نامگذاری روز دندانپزشکی در شرایطی صورت گرفت که تعداد دندانپزشکان در کشور بسیار کم بود و توزیع جمعیتی آنان به نسبت جمعیت اصلا مناسب نبود. در بسیاری از شهرهای کشور دندانپزشکی وجود نداشت و حتی در شهرهای بزرگ نظیر تهران مردم ناچار بودند برای درمانهای دندانپزشکی به افراد تجربی و دندانساز مراجعه کنند که صلاحیت انجام این کارها را نداشتند. هدف از تصویب طرح تربیت بهداشتکار دهان و دندان این بود که ریشه رجوع مردم به افراد غیر متخصص خشکانده شود. انتخاب این تاریخ برای روز دندانپزشکی، فرصتی برای فرهنگسازی و مصداق مناسبی برای ترویج این تفکر بود که خدمات دندانپزشکی باید توسط دندانپزشک انجام شود.
علی تاجرنیا، عضو هیئت مدیره انجمن پروستودنتیستهای ایران نیز میگوید: افرادی با هر انگیزهای زحمتی کشیده و روزی را به نام دندانپزشک ثبت کردند. البته در این نامگذاری کج سلیقگی شده و دوستان میتوانستند گزینه مناسبتری را انتخاب کنند. اما با توجه به اینکه ثبت یک روز در تقویم رسمی کشور بسیار مشکل است، شاید مناسبتر باشد در شرایط کنونی، در عوض بحث و جدل در مورد گزینههای جایگزین و خدشه وارد کردن به این روز، به تقویت همین مناسبت بپردازیم.
او در پاسخ به این سوال خبرنگار مجله دندانه که چرا روز دندانپزشک توسط دندانپزشکان چندان مورد استقبال قرار نمیگیرد، میگوید: به دو دلیل این روز نتوانسته به عنوان یک روز فراگیر تبدیل شود. اول بد سلیقگی در انتخاب این روز و تعارضی که در مصداق این مناسبت با حوزه دندانپزشکی وجود دارد. تاریخ تصویب قانون بهداشتکار دهان بیشتر مناسب تکریم بهداشتکاران است تا دندانپزشکان. نکته دوم، حمایت افراد و نهادهایی بود که برای اولینبار این روز را مطرح کردند و در ادامه از آن حمایت کردند که از بدنه جامعه دندانپزشکی کشور نبودند. من موافق انتخاب روز مناسبتر و فراگیرتری به نام روز دندانپزشکی هستم، اما این انتخاب اول باید مورد پذیرش جامعه دندانپزشکی قرار گیرد و در ادامه وارد پروسه تصویب در هیئت دولت شود. تا آن زمان بهتر است به عنوان این روز دست نزنیم و به آن خدشه وارد نکنیم.
از طرفی از سال ۱۳۴۳، روز ۲۴ دی ماه، سالروز تاسیس جامعه دندانپزشکی ایران به نام روز دندانپزشکی نامیده شده و در تقویمهای آن زمان هم منعکس شده است. در این روز تلاش همه جانبهای از طرف جامعه دندانپزشکی ایران با همکاری صدا و سیما و سه وزارتخانه آموزش و پرورش، دفاع، کار و امور اجتماعی برای شناساندن و گسترس بهداشت دهان در سطح جامعه و به خصوص مدارس سراسر کشور صورت میگرفت. استقبال مخاطبین از این حرکت موجب شد از سال سوم، روز دندانپزشکی به هفته دندانپزشکی تبدیل شود. در این هفته دندانپزشکان و دانشجویان، در یک حرکت خودجوش، با وجود سرمای روزهای پایانی دی ماه، به مدارس میرفتند و ضمن معاینه دهان کودکان به آنها آموزش بهداشت دهان میدادند. شرکتها و تولیدکنندگان لوازم بهداشت دهان نیز با اهدای مسواک و خمیردندان از این حرکت حمایت میکردند. این جنبش علمی - بهداشتی طی سالها تاثیر به سزایی در اذهان عمومی گذاشت.
با تمام این اوصاف نه تنها در جهان، بلکه در ایران نیز روزهای مختلفی به عنوان روز دندانپزشک وجود دارد و حتی همگرایی لازم و موافقت جامعه دندانپزشکی کشور برای نامگذاری یک روز به عنوان روز دندانپزشک نیز دیده نمیشود. بنابراین نه تنها ششم مارس روز دندانپزشک است، بلکه میتوان روزهای دیگری را نیز به عنوان روز دندانپزشک نام برد و اصلا اهمیت این نامگذاری در توجه به زحمات دندانپزشکان و رعایت بهداشت دهان و دندان است.
پایان پیام/