اخبار و پیامهای سیاسی در دنیای امروز فراتر از انتقال ساده اطلاعات عمل میکنند؛ آنها در حال ترسیم نقشههای ذهنی برای مخاطبان هستند و در واقع بسیاری از رویکردهای رسانهای و سیاسی، با بهرهگیری هوشمندانه از نقاط ضعف شناختی انسان، تلاش میکنند تا احساسات، اولویتها و در نهایت تصمیمهای ما را در مسیری از پیش تعیینشده هدایت کنند.
برخلاف تصور رایج، آگاهی از پایان اجتنابناپذیر زندگی نه تنها مانع زیستن نیست، بلکه تحقیقات نشان میدهد که مواجهه آگاهانه با مفهوم مرگ، ابزاری قدرتمند برای کاهش اضطراب، تقویت تابآوری و اولویتبندی ارزشهای وجودی در مسیر سلامت روان است.
سالها اختلالات خلقی بیشتر از دریچه رفتار و احساسات بررسی میشدند و پزشکان به نشانههایی مثل غم طولانیمدت، بیخوابی یا کاهش انرژی توجه میکردند تا میان افسردگی و اختلال دوقطبی تفاوت بگذارند، اما حالا پژوهشگران میگویند بخشی از پاسخ شاید در جایی فراتر از ذهن پنهان شده باشد.
مطالعات نشان دادهاند افرادی که در کودکی با تجربههایی مانند سوء استفاده جسمی یا جنسی، غفلت عاطفی یا خشونت خانوادگی مواجه بودهاند، در بزرگسالی بیشتر در معرض برخی مشکلات سلامت از جمله اختلالات هورمونی، دردهای مزمن لگنی و مشکلات باروری قرار میگیرند.
وقتی شبها، چشمهای خود را میبندیم، مغز وارد مرحلهای میشود که در ظاهر سکون دارد، اما در عمق، یکی از فعالترین زمانهای خود را تجربه میکند و در همین ساعتها است که ذهن به مرتبسازی تجربهها، پاکسازی مواد زائد و بازسازی شبکههای عصبی میپردازد.
عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس گفت: تقویت زیرساختهای سلامت روان، توسعه دسترسی مردم به خدمات مشاورهای و استمرار حمایتهای اجتماعی و روانشناختی، بخش مهمی از فرآیند بازگشت جامعه به شرایط پایدار پس از بحران است.
در دورههایی از زندگی که آینده نامطمئن به نظر میرسد، بسیاری از افراد احساس میکنند کنترل زندگی از دستانشان خارج شده، اما روان شناسان میگویند که حتی اقدامهای سادهای مانند داشتن یک برنامه روزانه یا تعیین اهداف مشخص میتواند به طور قابل توجهی احساس امید و توانایی مقابله با مشکلات را افزایش دهد.
اگر این روزها نمیتوانید روی کارها تمرکز کنید شاید مسئله فقط حواسپرتی ساده نباشد، بلکه سیستم پاداش مغزتان در اثر بمباران مداوم محرکهای دیجیتال دچار اختلال یا خستگی پاداش شده باشد.
مدیر کل دفتر اعتبارسنجی، نظارت و قراردادهای سازمان بیمه سلامت ایران گفت: در حال حاضر ۵۹ نفر از روانشناسان به سامانه نسخه الکترونیک جهت تجویز و ارائه خدمت دسترسی دارند و تعداد ۲۹ مطب یا دفتر کار روانشناسی طرف قرارداد فعال بیمه سلامت ایران هستند که نسبت به سال گذشته به ترتیب ۲۳ درصد و ۴۵ درصد رشد داشته است.
ذهن انسان در شرایط جنگ و ناامنی برای پر کردن خلاهای اطلاعاتی، به سرعت به سمت شایعات میرود و روانشناسان معتقدند ترکیب اضطراب، ابهام و نیاز به کنترل، موتور اصلی گسترش شایعات در زمان بحران است.
در میانه روزهایی که خبرهای تلخ از هر سو میرسد و اضطراب جمعی بالا میرود، شاید سخت باشد درباره امید حرف بزنیم؛ اما سلامت روان جامعه دقیقا در همین لحظات بیش از همیشه به یادآوری کوچکترین کورسوهای امید نیاز دارد.
همزمان با افزایش نگرانیهای عمومی در روزهای جنگ، مشاهدات نشان از بالا رفتن تقاضا برای داروهای آرامبخش، خوابآور و مکملهای ضداضطراب دارد؛ موضوعی که به گفته پزشکان اگرچه نشانه فشار روانی در جامعه است، اما مصرف خودسرانه این داروها میتواند خطر وابستگی، تداخل دارویی و تشدید مشکلات سلامت روان را به همراه داشته باشد.
دوران کنکور بهصورت ذاتی پرتنش است، اما وقوع جنگ یا بحرانهای شدید، این تنش را چند برابر میکند و دانشآموزان ناگهان با ترکیبی از اضطراب، بیثباتی، اخبار ناخوشایند و اختلال در برنامههای روزمره مواجه میشوند.
انسانها ذاتاً به پیشبینیپذیری نیاز دارند، اما وقتی آینده نامعلوم میشود، سیستم عصبی در حالت آمادهباش مداوم قرار میگیرد و این بیدارباش طولانیمدت، خستگی هیجانی و فرسودگی روانی به همراه میآورد.
دکترای روان شناسی بالینی گفت: طبیعی است که در شرایط جنگی، افراد دچار ترس، خشم، ناامیدی یا احساس بیقدرتی شوند که در این وضعیت، روش درمانی دیالکتیکی - رفتاری یکی از رویکردهایی است که میتواند کمک کند تا فرد در میان آشفتگی، کنترل روانی خود را حفظ کند.
دوران جنگ، چالشهای بیشماری را برای خانوادهها به همراه دارد و تاثیر عمیقی بر روان کودکان و نوجوانان میگذارد، اما در این شرایط پرتنش، والدین به عنوان ستون اصلی ثبات و امنیت خانواده، نقشی حیاتی در حمایت عاطفی و روانی فرزندان خود ایفا میکنند.
جنگ، فجایع و بلایا، ابعاد جسمانی و روانی ما را همزمان تحت تاثیر قرار میدهد و افراد در این شرایط بحرانی نیازمند به کارگیری مهارتهایی برای مدیریت هیجانهای دردناک از جمله ترس، اضطراب، استیصال و نا امیدی هستند.
یکی از خطرناکترین واکنشها در شرایط بحران و حوادث ناگهانی، شوک روانی است که میتواند با علائم فیزیکی و رفتاری همراه باشد و فرد را از پردازش واقعیت عاجز میکند.
جنگ تحمیلی آمریکا و صهیونیستها علیه کشورمان وارد ششمین روز شده و بسیاری از خانوادهها به دلیل حملههای وحشیانه دشمن ترجیح میدهند در خانه بمانند و کمتر در شهر تردد کنند و یا ساعاتی در روز را از محدوده شهر خارج شوند، اما در همین شرایط هم پایتخت همچنان زنده است و نبض زندگی در آن میتپد؛ تهران دوست داشتنی نفس میکشد.
دکترای روان شناسی بالینی و استاد دانشگاه گفت: مواجهه با صحنههای دلخراش، شوکآور یا تهدیدکننده مثل جنگ میتواند انسان را به تروما «روان زخم» دچار کند، اما از نظر روان شناسی، تروما نشانه ضعف نیست بلکه نتیجه مواجهه سیستم عصبی با موقعیتی محسوب میشود که از توان پردازش آن لحظه فراتر بوده است.